Film

Srpski Holivud

Izvor: Filmske radosti | Superste.net
Autor: Dragomir Zupanc
10/08/2013

Kroz šumu čarobnjaka iz Oza, nastanjenom likovima iz Diznijevih bajki, stazom osvetljenom bakljama, izbija se na padinu, čuvenu po ogromnim slovima i natpisu HOLYWOOD, vidljivim sa Ibarske magistrale i puta koji vodi do Rudnika i Topole. Svako ko se popne i stane u podnožje mitskog obeležja, skoro istovetnog onom na padini iznad Los Anđelesa, zatečen je pogledom na pejsaž kojim dominira vrh Ostrvice, istovetnom onom čuvenom simbolu kompanije „Paramaunt”.

Tu na ivici šume razvija se strmi amfiteatar, brdska arena za filmske sladokusce. Veče je i dim se vije iznad krčme u planini a pored vajata Čkalje i Paje Vujisića, pripremaju se specijaliteti za otvaranje Treće Revije nezavisnog OFF-filma Srbije. Domaćini, porodica Jakovljević, žitelji Mutnja brdskog zaseoka naspram Rudnika, prihvativši viziju starijeg sina Ivana, zvanog Car, priređuju već treću godinu za redom najoriginalniju filmsku manifestaciju u Srbiji, pa i šire. Uz organizacionu i tehničku pomoć „Fiks fokusa”, filmskog studija iz Beograda, gola padina se preobražava u filmsko svetilište, sa ekranom koji se naslanja na zvezdano nebo, publikom koja se dovija na svakojake načine (panjčićima, jastučićima, ćebićima), da se održi na strmini, vatrometom koji izbacuje svetleće zvezdice, koje se mešaju sa stvarnim zvezdama padalicama i filmskim stvaraocima, sineastima, dospelim tu da prikažu svoja filmska ostvarenja.

Čast da otvori reviju pripala je domaćinu sa filmom „Avanture Ive Cara“. Gorko smešna komedija situacije, otkriva nam ruralni svet, koji mladi meštani Mutnja na svojstven način parodiraju i razotkrivaju. Od četiri epizode prikazane u konkurenciji, žiri se opredelio za četvrtu i dodelio autoru Ivanu Jakovljeviću, treću nagradu. Istu nagradu ex ekvo osvojio je film „Preobraženje“, Radiše Cvetkovića – urbana priča o paru koji se sreće i gubi u lavirintima svog specifičnog odnosa, satkanog od uzajamnosti i otuđenosti.

Prvo veče je prikazan i „Bez izlaza“, Koste Marinkovića, stvraoca iz Gornjeg Milanovca. Bavi se podzemljem i organizovanim zločinom, jedna od scena (stan mafijaškog klana) snimljena je u gradskom Muzeju u kome su pored Miloša Velikog, izloženi i portreti i artefakti čuvene umetničke porodice Nastasijević. Po tretmanu snimljenih zgrada i ulica i izabranim rakursima G. Milanovac je predstavljen kao opasan grad i mesto ogrezlo u kriminalu. Drugog dana su dominirala dva ostvarenja Milan Batesa, filmskog pregalaca iz Beograda: „Robovi odjeka“ i „Tetovirani mozak“. Primenom „srpskog reza“, montažnom formom koju je uveo u svoje filmove i u svetu se proslavio Dušan Makavejev, Bates se pozabavio ezoterijom, tražeći predatore i „onostrane“ u svakidašnjim manifestacijama, uvodeći nas u nov pogled na „pojmovni“, realni svet. Za prikazana oba filma nagrađen je drugom nagradom. Isto veče, prikazan je i film prošlogodišnjeg dobitnika druge nagrade, Branka Radakovića, „Kultura cveta“, (premijera na Beldoksu), izvanredno minuciozno sprovedena analiza stanja u sferi kulture, kroz izjave i osvrte stvaralaca i konzumenata. Zastrašujuća istina o beznađu i nipodoštavanju poklapa se sa protestima umetnika i stvaraoca, koji su kulminirali ostavkom aktuelnog Ministra kulture. „Potpisani-IV“ iz serije čije su dve epizode nagrađene na prošlim revijama, otvorili su treće, završno veče. Marko Kovač i ekipa sa Konjarnika i drugih beogradskih lokacija, pograva se žanrom akcionog filma, aludirajući na legendarne junake tv serije „Otpisani“.

Kovač je usavršio svoj „antifilmski“ jezik, razgrađujući samu suštinu forme koja je zasnovana na kinesteziji i identifikaciji sa junacima. Nasuprot radikalnom pristupu organizacije filma prethodnika, Mirko Nikolić, autor „Nestalih“ drugog filma prikazanog treće večeri, od prvog kadra nas uvodi u dobro scenaristički postavljenu priču, kadriranjem na nivou najboljih američkih serijala, a to znači sa puno kinestetičkih i vizuelno spretno spakovanih prizora. Radnja se odvija u Dragolju, seocetu odakle potiče i autor i akteri njegovog filma, a zaplet nastaje već na samom početk. U potrazi za nestalim dečakom, kreće dobro naoružana trojka lokalnih snagatora.

Kada se ispostavi da iza krvavih ubistava i otmica stoji vampir, film dobija novu „japansku“ dimenziju, kako atmosferom oličenom u slikanju zimskog pejsaža, tako i u ponašanju junaka, koji se preobraćuju u nindže, baratajući oruđem i drenovim kocem, ubojitim sredstvom za istrebljenje vampira. Glavni obračun i istrebljenje se odvija na padinam na početku pomenute planine, srpskom Paramontu, vrhu Ostrovici. Žiri je proglasio „Nestale“ za najbolji i dodelio mu Velikog Vrtnog Patuljka, simbola Revije nezavisnog OFF-filma Srbije i Holivuda na Mutnju.

Selektor Bata Petrović se odužio i legendarnoj divi srpskog glumišta Sonji Savić, stavljajući njen film „Beogradski underground“ na sam početak revije. Kao da je hteo da prisutne nezavisne autore podstakne na dalja istraživanja i oslobađanja od šablona, konvencija i manirizma karakterističnog za filmske diletante bez obzira na status i filmsko obrazovanje.

A o Sonjinom opusu i dometima njenih filmskih vizija će se tek čuti i pisati.